Breendonk Memorial

Een permanente renovatie

In 2003 werd het Fort grondig gerenoveerd met het oog op een nog betere overlevering van onze boodschap. Het beoogde resultaat was dubbel. Aan de ene kant wilde het Gedenkteken, rekening houdend met de specificiteit van de politieke en de raciale vervolging, de geschiedenis van de Duitse repressie en haar slachtoffers vertellen. Anderzijds was het de bedoeling om het Nationaal Gedenkteken van het Fort van Breendonk uit te bouwen tot een pedagogisch reflectie- en discussiemiddel dat toepasbaar zou zijn op de hedendaagse politieke en sociale context.

Voor 2000 was het historisch parcours verouderd, bevonden de archiefstukken zich in een onbeschrijflijke wanorde, was er geen enkel grondige wetenschappelijke studie verricht over de geschiedenis van het nazi-kamp, schommelde het bezoekersaantal rond 55.000 per jaar en moest de reputatie van het Gedenkteken worden hersteld bij zowel het grote publiek als de academische wereld. In het licht van  die situatie  besluit de Raad van Bestuur in 1998 om over te gaan tot een grondige renovatie van het gedenkteken en Professor Emeritus Roger Coekelbergs wordt benoemd tot Voorzitter van de Raad en officieel belast met de renovatie.

Het parcours  waartoe de bezoekers worden uitgenodigd behoeft een volledige nieuwe aanpak en een volledig nieuw tracé om de geschiedenis van het fort onder de bezetting weer tot leven te wekken: er was behoefte aan een op de bezoeker afgestemde benadering  zodat niet langer de muren alleen zouden getuigen van het verleden.

Alle beschikbare ruimten moesten worden opgenomen in het parcours en uitgelegd worden aan de bezoekers in een chronologische logica.  Hierbij zou gebruik gemaakt worden van nieuwe pedagogische en museologische middelen, met respect voor de serene sfeer van de site.

In het begin van het voorjaar 2002 is er gestart met de renovatie van de ruwbouw: Plaatsing van een waterdichte coating op de daken, aanpassing aan de geldende normen en versterking van de elektrische installatie.  Het onthaalgebouw vergde een totaal nieuwe aanpak en moest grondig worden vernieuwd.

Een vernieuwd parcours.

Dank zij de intensieve samenwerking tussen de museoloog Paul Vandebotermet en historicus Patrick Nefors werd een nieuw parcours uitgestippeld.  Die gidst de bezoekers zowel chronologisch (van 1940 tot 1944) als thematisch (elke slaapzaal heeft voortaan een eigen thematiek: de zaaloverste, een dag in Breendonk, honger, Bettenbau, postmannen, broederschap in de zaal, Valère Devos, terechtstellingen, het Revier (ziekenboeg).  Alle ruimten zijn  voortaan open en voorzien van foto’s (circa 7000 en 3 grote zeilen van 25 m²).  Aan het einde van het parcours vervangen drie zalen het verouderde museum.  Die geven grondig inzicht in de volgende thema’s: “een galerij portretten van 20 fortgevangenen”,  “Breendonk, een schakeltje in het universum van de nazikampen” en  “het bevrijde Breendonk”.

Museologie.

De keuze gaat naar een sobere museologie die volledig de tragiek  van  de site eerbiedigt.  Het bezoek wordt discreet ondersteund door moderne audiovisuele middelen zonder dat die echter te duidelijk aanwezig en zichtbaar zijn want anders zou de sfeer van de site in het gedrang komen.

Het principieel besluit wordt ook genomen om audiogidsen te gebruiken  in plaats van een te zwaar en te ingewikkeld systeem van borden.

Inhuldiging.

Op 6 mei 2003 vereert Z.M. Koning Albert II het Gedenkteken met zijn  aanwezigheid om persoonlijk het nieuwe bezoekparcours in te huldigen  in het gezelschap van de minister van Defensie, André Flahaut, de Minister-President van de Vlaamse Gemeenschap, Patrick Dewael, de gouverneur van de Provincie Antwerpen, Camille Paulus en de burgemeester van Willebroek, Mevr. Elsie Dewachter.

Sindsdien vertelt het Gedenkteken niet alleen het verhaal van een belangrijke periode uit de geschiedenis, maar wil het ook een instrument zijn voor iedereen die wil begrijpen hoe een totalitair gedachtegoed kan ontsporen.  Een bezoek aan het gedenkteken laat toe om parallellen te trekken tussen de historische context en de dag van vandaag.  Opvoeden tot burgerzin blijft dan ook de voornaamste taak van deze site.

Vernieuwingen en aanpassingen in het gedenkteken.

Het spreekt voor zich dat een site die jaarlijks 100 000 bezoekers verwelkomt blijvend moet investeren en renoveren. Met de steun van de Nationale Bank werden de laatste jaren verschillende zalen en panelen gerenoveerd.  Zo werd de zaal “ik ben geen nummer”, waar de bezoekers gegevens kunnen opvragen van oud-gevangenen, volledig gerenoveerd en uitgerust met nieuwe technologie. Bovendien is een kamer uitgerust met “sprekende bedden”: een aangrijpende getuigenis van oud-gevangenen. Met de financiële steun van een oud-gevangene werd de zaal “een dag in Breendonk” heringericht volgens de laatste technologie. Met de financiële steun van de vzw “Vrienden van fort Breendonk” werden de ontvangstzalen voor de scholen vernieuwd en uitgerust met nieuw meubilair, en een spandoek met de 301 gevangenen die omkwamen van ontbering, executie of ophanging werd recent ingehuldigd.

This website uses cookies. By continuing to use this site, you accept our use of cookies. 

error: Content is protected !!